Welkom op
De Goede Richting
1. Sint-Martinuskerk
2. Groene Vallei
3. Oud Begijnenhof Sint-Elisabeth
4. Het Rabot
5. Prinsenhof
6. Brug der Keizerlijke Geneugten
7. Lievekaai
8. Gravensteen
9. Patershol
10. Vrijdagmarkt
11. Hof van Rijhove
12. Graffitistraatje
13. Stadhuis Gent - Artevelde Brouwerij -Schapenstal
14. Klokke Roeland - 3 torens - Metselaarshuis
15. Kouter - Opera - Justitiepaleis
16. De duiker
17. Coupure
18. Bijlokesite
1. Sint-Martinuskerk
Deze charmante kerk, omringd door een sfeervol, groen kerkhof, voelt als een stukje dorp midden in de stad. Het is een van de oudste parochies van Gent en een prachtig voorbeeld van de late gotiek.
Maar kijk eens goed naar de toren. Zie je die lichte knik? Volgens een duistere Gentse legende liep de bouw niet bepaald van een leien dakje. De architect was zo geobsedeerd door perfectie dat hij tot waanzin werd gedreven. Toen hij merkte dat zijn toren niet kaarsrecht stond, kon hij de vermeende schaamte niet verdragen. In een vlaag van wanhoop sprong hij van zijn eigen creatie de dood tegemoet.
Of de toren nu echt scheef staat of dat het gezichtsbedrog is, mag je zelf gaan beoordelen. Vandaag is de kerk vooral een oase van rust waar de Gentse geschiedenis tastbaar is. Een ideale stop tijdens een wandeling door dit pittoreske stukje Gent!
2. Groene Vallei
Vlak bij de Sint-Martinuskerk vind je een ander icoon van de wijk: het Park Groene Vallei. Waar nu gezinnen picknicken en honden ravotten, stond ooit de enorme vlasfabriek La Lys. Na de sloop in de jaren '60 bleef het terrein braak liggen, waardoor de natuur haar gang kon gaan en er een uniek "wild" stadsbos ontstond.
Het park vormt het kloppende groene hart van Ekkergem en de Brugse Poort. Elk jaar brengen de Groene Vallei Feesten de buurt hier samen voor muziek, rommelmarkten en gezelligheid.
3. Oud Begijnenhof Sint-Elisabeth
Het Oud Begijnhof Sint‑Elisabeth in Gent is een historische wijk die teruggaat tot de 13e eeuw. Hier leefden ooit honderden begijnen: religieuze vrouwen die samen in een gemeenschap woonden, maar geen kloostergeloften aflegden. Ze combineerden een vroom leven met werk, zoals het verzorgen van zieken, onderwijs geven of kant maken. In de middeleeuwen was dit begijnhof een klein dorp binnen de stad, met smalle straatjes, huisjes, pleinen en een eigen kerk.
In de 19e eeuw veranderde de wijk sterk. Door stadsuitbreiding moesten de begijnen verhuizen naar een nieuw begijnhof in Sint-Amandsberg, het Groot Begijnhof Sint‑Elisabeth. Het oude begijnhof bleef echter bestaan en kreeg een nieuwe invulling. Vandaag is het een rustige buurt met historische gebouwen, kleine pleintjes en verschillende kerken dicht bij elkaar.
Een opvallend kenmerk van de wijk is de zogenaamde “Holy Corner”: een plek waar drie verschillende christelijke kerken naast elkaar staan. Je vindt er de katholieke Sint‑Elisabethkerk, de protestantse Rabotkerk en de orthodoxe Sint‑Andreaskerk. Deze bijzondere combinatie maakt de plek uniek in België en symboliseert hoe verschillende religies hier naast elkaar bestaan.
4. Het Rabot
Het Rabot is een van de oudere wijken van Gent, vandaag staat de buurt bekend voor vernieuwende stadsprojecten en een culinair knooppunt te zijn met kleine cafés, wereldkeukens, maar de wortels van het Rabot liggen diep in het middeleeuwse Gent.
De naam “Rabot” verwijst naar een oude vesting of verdedigingswal die hier in de middeleeuwen stond. Het gebied lag dicht bij de stadsgracht en werd gebruikt om Gent te beschermen tegen vijanden.
In de 17e en 18e eeuw werd het Rabot vooral bekend om zijn vestingwerken. Het gebied lag net buiten de belangrijkste stadsringen en werd vaak gebruikt als militair oefenterrein en opslagplaats voor wapens en munitie.
Met de komst van de industrialisatie in de 19e eeuw veranderde het Rabot drastisch. Oude vestingwerken werden afgebroken of omgevormd, en de buurt groeide uit tot een typische arbeiderswijk. Hier vestigden zich textielfabrieken, metaalwerkplaatsen en andere industrieën. De arbeiders woonden dicht bij hun werk in smalle rijhuizen en kasseistraatjes. Het Rabot werd toen een van de dichtstbevolkte en meest levendige wijken van Gent, maar ook een plek waar armoede en sociale spanningen zichtbaar waren.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren veel bewoners actief in het verzet tegen de Duitse bezetter. De smalle steegjes en verborgen binnenplaatsen van de wijk boden veilige schuilplaatsen en routes voor geheime ontmoetingen.
5. Prinsenhof
Het Prinsenhof is een verborgen parel in Gent. In de 14e eeuw verhuisde Lodewijk van Male, Graaf van Vlaanderen van het Gravensteen naar het ‘Hof ten Walle’, wat nu bekend staat als het Prinsenhof. Het Prinsenhof was een reusachtig, omwalde hof met meer dan 300 kamers, een dierentuin en een lusthof. Door de eeuw heen raakte het hof in verval en werd verkocht, op de plek kwamen een suikerraffinaderij, een zeepziederij en een katoenstoomspinnerij. Vandaag vind je er nog steeds smalle middeleeuwse straatjes omgeven door water.
In 1500 werd Keizer Karel hier geboren. Het verzet van de Gentse burgers tegen zijn bewind zorgde er voor dat hij in 1540 na de Gentse Opstand de ‘Concessio Carolina’ oplegde (een wet waarmee de autonomie van Gent werd sterk beperkt). Tientallen Gentenaars werden letterlijk op de knieën gedwongen, met een strop om de hals. 17 werden onthoofd en één werd verbrand. Hierdoor worden de Gentenaars nog steeds ‘Stroppendragers’ genoemd. Het standbeeld buiten het Prinsenhof is een stroppendrager.
In Gent werden tussen 1364 en 1713 minstens 60 mensen beschuldigd van hekserij. Met de gedenkplaat net voorbij de Donkere Poort wil de Stad de slachtoffers eerherstel schenken en oproepen tot verdraagzaamheid/
Sommige verhalen vertellen dat het Prinsenhof ooit verborgen gangen en kelders had die gebruikt werden voor geheime ontmoetingen en veilige doorgangen. Hoewel veel daarvan nu niet meer toegankelijk zijn, geeft het idee dat er onder de statige gevel nog middeleeuwse geheimen verborgen liggen.
6. Brug der Keizerlijke Geneugten
Brug der Keizerlijke Geneugten werd in 2000 over de Lieve gebouwd met beelden van Walter De Buck die verwijzen naar verschillende legendes over het leven van Karel V.
7. Lievekaai
De Lievekaai in Gent is een kleine maar historische kade langs de Lieve. Dit kanaal is het oudste volledig door mensen uitgegraven kanaal van Vlaanderen, het werd in de 13e eeuw gegraven. Ze verbond Gent met het Zwin en maakte het mogelijk om goederen snel naar de stad te vervoeren van op zee. Daardoor speelde de Lieve een belangrijke rol in de handel en groei van Gent in de middeleeuwen.
8. Gravensteen
Het Gravensteen is een van de meest iconische gebouwen van Gent en lijkt recht uit een middeleeuws ridderverhaal te komen.
Het Gravensteen werd rond 1180 gebouwd door Filips van de Elzas, graaf van Vlaanderen. Filips wilde tonen dat hij de absolute heerser van de stad was, want Gent was in de middeleeuwen een rijke en soms opstandige stad. Het kasteel was dus niet alleen een woning voor de graaf, maar ook een duidelijk symbool van gezag.
Door de eeuwen heen kreeg het Gravensteen verschillende functies. Nadat de graven van Vlaanderen het kasteel niet meer als verblijf gebruikten, werd het een rechtbank en gevangenis. In het kasteel zetelde de Raad van Vlaanderen en hier werden misdadigers opgesloten en berecht. Sommige ruimtes werden zelfs gebruikt als folterkamer. Vandaag kan je in het kasteel nog verschillende middeleeuwse martelwerktuigen bekijken.
In de 18e en 19e eeuw werd het Gravensteen omgevormd tot een textielfabriek. Binnen de kasteelmuren stonden machines en arbeiderswoningen, waardoor het kasteel er toen heel anders uitzag dan vandaag. Pas in de 19e eeuw besloot de stad Gent het gebouw te redden van verdere afbraak en werd het opnieuw gerestaureerd zodat het weer het uiterlijk van een middeleeuws kasteel kreeg. Vandaag is het Gravensteen een van de populairste bezienswaardigheden van Gent.
Het Gravensteen kon doorheen de geschiedenis slechts door één leger ingenomen worden: studenten die protesteerden tegen de stijgende bierprijzen in 1949. Ze riepen symbolisch een eigen “studentenrepubliek” uit. Toen de politie uiteindelijk ingreep om hen weer naar buiten te krijgen, werden ze met fruit bekogeld. Tot op vandaag wordt de Slag om het Gravensteen herdacht met een cantuslied en de jaarlijkse Gravensteenstoet in november.
9. Patershol
Het Patershol is vandaag een van de meest charmante en sfeervolle wijken van Gent, met smalle straatjes, historische huizen en veel restaurants. Toch heeft deze buurt een verrassend ruige geschiedenis. De naam “Patershol” verwijst waarschijnlijk naar de “paters”, de monniken die hier in de middeleeuwen woonden. Vlakbij lag het Karmelietenklooster (Oude Vismarkt) en hol duidt op de wirwar van steegjes.
In de middeleeuwen was het Patershol een vrij welvarende wijk. Hier woonden ambachtslieden, kleine handelaars en ook enkele rijke families. De huizen stonden dicht bij elkaar, langs kronkelende steegjes die nog grotendeels hetzelfde stratenpatroon hebben als honderden jaren geleden.
Maar in de 19e eeuw veranderde het karakter van de wijk drastisch. Terwijl andere delen van Gent moderniseerden, raakte het Patershol steeds meer verwaarloosd. Veel rijke bewoners verhuisden naar nieuwe wijken buiten het historische centrum, en de oude huizen werden opgesplitst in kleine arbeiderswoningen. De wijk kreeg de reputatie van een arme en soms gevaarlijke buurt, met overbevolking, slechte hygiëne en veel armoede. Sommige kronieken beschrijven het Patershol in die tijd zelfs als een soort stadsgeto of “achterbuurt”.
Tegen het midden van de 20e eeuw dacht men er zelfs over na om een groot deel van de wijk af te breken om plaats te maken voor moderne gebouwen en brede wegen. Gelukkig kwam daar protest tegen van historici, architecten en bewoners die de historische waarde van de wijk inzagen. Dankzij restauratieprojecten werd het Patershol langzaam gered.
Vandaag staat het Patershol bekend als een van de gezelligste buurten van Gent. In de kleine straatjes vind je tal van restaurants, cafés en kunstgalerijen. Elk jaar vinden hier ook de Patersholfeesten plaats, een buurtfestival.
Het stratenplan van het Patershol lijkt nog steeds sterk op dat van de middeleeuwen. Wie er vandaag rondwandelt, loopt dus eigenlijk door bijna hetzelfde netwerk van steegjes waar Gentenaars al meer dan 700 jaar doorheen wandelen.
10. Vrijdagmarkt
De Vrijdagmarkt is een van de oudste en meest iconische pleinen van Gent. De naam zegt het al: hier werd vanaf de middeleeuwen elke vrijdag de markt gehouden. Daarnaast werden er ook executies uitgevoerd. Maar geen paniek, de brandstapels en guillotines zijn lang verleden tijd. Het Toreken (op de hoek van de Vrijdagmarkt en de Kammerstraat) is het enige gebouw dat nog getuige was hiervan.
Een opvallend historisch figuur die je hier terugvindt is Jacob van Artevelde, die in de 14e eeuw een belangrijke rol speelde in het politieke leven van Gent. Tijdens de 100-jarige oorlog tussen Engeland en Frankrijk, moest Gent de Engelse wolinvoer stopzetten door zijn Franse heersers. Jacob van Artevelde slaagde erin dit ongedaan te maken, waardoor de Gentse lakennijverheid kon herademen en van Artevelde werd een held. In 1345 werd hij tijdens een volksopstand vermoord. Sinds 1863 wijst hij op de Vrijdagmarkt richting Engeland.
11. Hof van Rijhove
Het Hof van Rijhove is een herenhuis uit de 14e eeuw met een “middeleeuwse” tuin waarin je planten vind die rond de 15e eeuw waarschijnlijk al in de tuin stonden.
12. Graffitistraatje
De Werregarenstraat, beter bekend als “het Graffitiestraatje” is bekend als een open canvas voor straatkunstenaars die echte ‘spuitbuskunst’ creëren. Iedereen is vrij om zelf iets te creëren, de enigste regels zijn: respecteer de werken die beter zijn dan de jouwe en gun de buurtbewoners de nodige avondrust.
13a. Stadhuis Gent
Het stadhuis is bekend voor zijn 2 contrasterende delen: aan de kant van de Hoogpoort zie je een rijk versierde gotische gevel met beelden en versieringen, terwijl de gevel aan de Botermarkt eenvoudiger is en in renaissancestijl gebouwd werd.
Binnenin het stadhuis bevinden zich verschillende historische zalen waar al eeuwenlang belangrijke beslissingen voor de stad worden genomen. Ook vandaag is het nog steeds het centrum van het stadsbestuur en geven Gentenaars elkaar hier vol overtuiging hun jawoord.
13b. Schapenstal
De stadshal dient als overdekte ontmoetingsplek voor evenementen, markten en activiteiten in de stad. Door zijn vorm kreeg de Stadshal al snel de bijnaam “de Schapenstal”.
De Stadshal valt op door haar grote houten dakconstructie en moderne architectuur. Omdat het gebouw tussen historische monumenten ligt, zoals de Sint-Niklaaskerk en het Belfort van Gent, zorgde het ontwerp voor veel discussie. Sommige inwoners vonden dat het moderne gebouw niet bij de oude stad paste.
Architecte: Marie-José Van Hee
14a. Sint-Niklaaskerk
De Sint-Niklaaskerk is een van de oudste en belangrijkste gotische kerken van Gent. De bouw begon in de 12e eeuw, maar het huidige uitzicht is grotendeels het resultaat van 14e- en 15e-eeuwse uitbreidingen. De kerk ligt aan het Kraanlei en vormt samen met het Belfort van Gent en de Stadhuis van Gent een van de belangrijkste historische pleinen van de stad. Daarnaast is de Sint-Niklaaskerk deel van “De Drie Torens van Gent”.
De kerk was oorspronkelijk verbonden met een gilde van handelaars en kooplieden, wat nog steeds zichtbaar is in enkele inscripties en grafmonumenten.
Vandaag is de kerk zowel een actieve parochie als een belangrijke toeristische attractie. Bezoekers kunnen het indrukwekkende interieur bekijken, luisteren naar orgelconcerten en genieten van de historische architectuur die het middeleeuwse Gent tot leven brengt.
Kijk zeker eens omhoog! Tegenover de Sint-Niklaaskerk, aan de overkant van de straat, vind je het echte Metselaarshuis uit de 16e eeuw. Het echte? Ja, want op de Graslei bevindt zich een exacte kopie. Die werd voor de wereldtentoonstelling in 1913 naar de oorspronkelijke plannen herbouwd. Het origineel was namelijk achter lelijke gevels verdwenen en vervolgens... vergeten. Tot het in 1976 bij verbouwingswerken teruggevonden werd. Bovenop de trapgevel staan zes figuren vrolijk te dansen.
14b. Belfort
Het Belfort, erkend als UNESCO Werelderfgoed is zeker een bezoek waard. De toren symboliseert de welvaart en onafhankelijkheid van de stad. De Lakenhalle die tegen het Belfort is aangebouwd, toont de nijverheid waardoor Gent zo een welvarende stad werd. De draak die sinds 1377 op de staat houdt niet alleen de stad in de gaten, maar is ook de symbolische schattenbewaker. Deze draak is intussen uitgegroeid tot de vurige mascotte van Gent.
Op de hoek van de Lakenhalle werd de ingang van de stadsgevangenis opgetrokken. Boven de ingangsdeur zie je het reliëf dat een oude Romeinse legende over Simon, die tot de hongerdood veroordeeld werd, wordt uitbeeldt. Simon overleefde zijn straf, doordat zijn dochter hem elke dag de borst kwam geven. Het gebouw staat nu bekend als ‘Mammelokker’, ‘Mamme’ betekent ‘borst’ en ‘lokken’ ‘zuigen’.
14c. Sint-Baafskathedraal
De Sint-Baafskathedraal, de oudste parochiekerk in het levendige hart van Gent, is gebouwd op de plaats van een kerk uit de 10de eeuw en een romaanse kerk uit de 12de eeuw. De Sint-Baafskathedraal draagt de tegendraadse geschiedenis van Gent letterlijk in zich. In de crypte is de middenbeuk in de romaanse bouwstijl nog steeds te bezichtigen.
In de 15de eeuw werd beslist het romaanse bouwwerk te vervangen door een grotere, gotische kerk, voltooid in 1559. In 1540 werd de kerk de zetel van het Sint-Baafskapittel en Sint-Bavo werd de patroonheilige. Later, in 1559 werd deze kerk omgedoopt tot de kathedraal van bisdom Gent.
De Sint-Baafskathedraal heeft een rijke geschiedenis en binnenin zijn er dan ook veel kunstschatten te vinden, waaronder het wereldberoemde Lam Gods.
15a. Kouter
Een zonnige zondagochtend in de lente en de Kouter, een beter duo bestaat niet. Op zondagvoormiddag word hier de bloemenmarkt georganiseerd met een harmonie op het paviljoen en een openluchtbar.
Ga zeker eens langs bij CRU Versmarkt. In dit tweeluik van versmarkt en restaurant kan je authentieke producten op het ritme van de seizoenen vinden, en speciaal voor onze deelnemers vandaag een vieruurtje.
15b. Opera
Aan de overkant van de kouter vind je de Gentse Opera.
Rijke Gentse industriëlen gaven in de eerste helft van de 19e eeuw de aanzet tot het bouwen van een nieuwe, luxueuze opera. Het moest het uithangbord worden voor hun net verworven rijkdom en dus werd niet op een krulletje meer of minder gekeken. In de prachtige, hoefijzervormige spektakelzaal was zien net zo belangrijk als gezien worden.
Vandaag is dit gebouw de thuishaven van Opera Ballet Vlaanderen. Op het podium brengen de beste artiesten vernieuwende en ontroerende voorstellingen onder begeleiding van het groot Symfonisch Orkest.
15c. Justitiepaleis
In het Oud Gerechtsgebouw Gent wordt al meer dan 160 jaar lang recht gesproken. Vandaag zetelen alleen het Hof van Assisen en het Hof van Beroep er nog. Daarnaast is deze plek meestal het begin- of het eindpunt van een paar uurtjes shoppen in de Veldstraat.
Op de zijgevel is een afbeelding te zien van Themis, de Griekse godin van de rechtspraak en de rechtsorde. Ze houdt in haar ene hand de weegschaal vast die het goede en het kwade moet afwegen, in haar andere hand klemt ze een indrukwekkend gerechtszwaard. Links kijken de beschuldigden smekend naar haar op, voor de beschuldigden rechts is het oordeel al geveld
16. De duiker
Langs de Lindenlei ter hoogte van nummer 5 kan je op het dak ‘De Duiker’ spotten. Aan de overkant werd later ook de vrouwelijke variant ‘Diving Lady’ geplaatst. Zo ontstond de volkslegende dat deze beelden de samenvloeiing van de Schelde en Leie symboliseren.
17. Coupure
Deze statige waterweg werd in de 18e eeuw aangelegd om de handel tussen de Leie en de Brugse Vaart te vergemakkelijken. Vandaag de dag is het een van de meest idyllische lanen van Gent. Met haar dubbele rijen lindebomen en dobberende woonboten is het de favoriete plek voor flanerende Gentenaars. Kijk tijdens het wandelen zeker naar de prachtige herenhuizen die de oever sieren.
18. Bijlokesite
Een plek waar geschiedenis en moderne cultuur elkaar ontmoeten. Al in de 13e eeuw deed dit terrein dienst als hospitaal (de Bijlokeabdij). Vandaag is de ziekenzorg vervangen door kunstzorg: je vindt er onder andere het STAM (Stadsmuseum), een prachtig muziekcentrum en de kunstacademie. De grote, historische ziekenzaal met haar indrukwekkende houten dakgebinte is een architecturaal meesterwerk dat je niet mag missen.
Rond deze tijd van het jaar staan alle Japanse kerselaars in deze straat ook in bloei.
19. HILO
Het Hoger Instituut voor Lichamelijke Opleiding (HILO). Hier studeren de 6 organisatoren van de wandeltocht al 4 jaar samen (de meesten toch). Het HILO is verbonden aan de Universiteit Gent en biedt de opleiding bewegings- en sportwetenschappen. Hier zijn verschillende sportfaciliteiten en onderzoekslabo’s voor alles wat met sport te maken heeft te vinden.
